Leczenie anginy

Czym jest angina?

Jest to ostre zapalenie migdałków oraz błony śluzowej gardła. Nie bez przyczyny choroba dotyka właśnie tę strefę. Migdałki są bowiem miejscem, gdzie koncentrują się komórki obronne organizmu. Jednym z podstawowych zadań migdałków jest właśnie zatrzymywanie bakterii, wirusów oraz innych mikroorganizmów przed wnikaniem dalej do organizmu. Jednak niekiedy zostają tak silnie zaatakowane, że nie dają sobie rady z odpieraniem ataku i dochodzi do stanu zapalnego.

Choroba dotyka osoby w każdym wieku, jednak szczególnie często chorują na nią dzieci, co wynika ze sposobu w jaki jest przekazywana.

Co jest powodem zapalenia migdałków?

Anginę z reguły wywołują bakterie paciorkowca, które przenoszone są drogą kropelkową. Oznacza to, że osoba zdrowa może zarazić się, gdy przebywa w pomieszczeniu z osobą chorą – kichającą, kaszlącą. Angina może być przenoszona także przez używanie tych samych rzeczy: sztućców, naczyń, telefonu, itp., a także przez uścisk dłoni. Kobiety karmiące piersią muszą skonsultować się koniecznie z lekarzem. Angina jest chorobą, która dotyka okolice gardła, a paciorkowe ją wywołujące nie znajdują się w mleku matki. Jednak wszelkie stany gorączkowe – w tym także zapalenia migdałków – są przeciwwskazaniem do karmienia piersią.

Angina może być wywołana przez miejscowe oziębienie tkanek. Najczęściej dotyczy to spożywania zimnych lodów i napojów w bardzo gorące dni. Przy zetknięciu z bardzo zimną substancją drobne naczynia krwionośne kurczą się i dochodzi do niedokrwienia śluzówki wyściełającej gardło. Obszar ten jest wówczas osłabiony i nie może właściwie się bronić, przez co atakujące z otoczenia bakterie, wirusy i grzyby mają ułatwione zadanie. Atakują osłabione gardło i wnikają w głąb, namnażając się i przyczyniając do powstania stanów zapalnych.

Jakie są najczęstsze objawy choroby?

W pierwszej fazie zachorowania, angina bardzo przypomina zwykłe przeziębienie, jednak szybko objawy intensyfikują się. Bakterie bądź wirusy potrzebują od trzech do pięciu dni na rozmnożenie się. Postępuje ogólne osłabienie organizmu oraz pojawia się coraz wyższa gorączka. Choremu dokucza bardzo silny ból gardła, promieniujący niekiedy aż do uszu. Takiemu stanowi towarzyszy często obrzęk gardła, powiększają się węzły chłonne i stają się bolesne. Na zapalenie migdałków wskazuje ich zaczerwienienie i powiększenie, co powoduje często trudności przy przełykaniu i oddychaniu.

Często chorobę rozpoznaje się po białym nalocie, który pojawia się na migdałkach i błonie śluzowej nabłonka. Są to punktowe plamki w białym kolorze w lekko żółtawym odcieniu. Stanowią pozostałość po włókniku i leukocytach, zwyciężonych przez bakterię. Jednak nie zawsze przy anginie pojawia się biały nalot. Jeśli przyczynę powstania stanowi wirus, to żółto-białe przebarwienia nie muszą wystąpić.

Do objawów, towarzyszących niekiedy zapaleniu migdałków, zalicza się także nudności i wymioty, poczucie rozbicia, bóle kostno-stawowe.

Czy alergia może być powodem anginy?

Zapalenie migdałków może mieć podłoże alergiczne. W takim przypadku jest to choroba przewlekła, którą wywołują konkretne alergeny np. roztocza, zarodniki pleśni, pyłki. Angina alergiczna stanowi bardzo intensywną i silną odpowiedź układu immunologicznego na alergeny. Przejawia się obrzękiem błony śluzowej gardła oraz charakterystycznym zatkaniem przez flegmę (wydzielina dróg oddechowych). Przy tego typu anginie występują bardzo często inne objawy, jak: katar sienny, łzawienie oczu, wysypka.

Co robić przy podejrzeniu anginy?

Pierwszym i najważniejszym krokiem jest udanie się do lekarza. Przeprowadzi badanie z wykorzystaniem wymazu, które wskaże na źródło zakażenia. Najbardziej wiarygodne rezultaty daje posiew wymazu wykonany z obu migdałków i tylnej ścianki gardła. Na podstawie wyników lekarz zadecyduje on o podjęciu właściwego leczenia. Często, ale nie zawsze sprowadza się ono do antybiotykoterapii. Jest to metoda skuteczna w przypadku anginy wywołanej przez bakterie. Rekomendowanym lekiem jest w tym wówczas penicylina. Należy stosować się do wskazań lekarza i nie zwiększać ani też nie zmniejszać dawki wedle uznania. Nie jest wskazane także skracanie okresu przyjmowania leku wedle własnego uznania, np. gdy ból gardła ustanie.

Przy leczeniu zakażenia wirusowego antybiotyki nie pomogą. Organizm musi samodzielnie zwalczyć organizm – oczywiście lekarz powinien wskazać leki wspomagające. Pomocny będzie także wypoczynek. Osłabiony organizm potrzebuje odpoczynku. Należy także przyjmować w dużych ilościach płyny. Zaleca się spożywanie raczej delikatnych pokarmów i przyjmowanie witaminy C (ale nie w nadmiarze). W przypadku anginy alergicznej należy po pierwsze ograniczyć kontakt z alergenami oraz skontaktować się z lekarzem, który wskaże odpowiednią metodę leczenia.

Dotkliwy ból gardła mogą skutecznie łagodzić różnego rodzaju płukanki ziołowe. Nie należy stosować w nadmiarze preparatów do psikania, tabletek, czy syropów. Zbyt częste przyjmowanie tego typu środków może doprowadzić do wyjałowienia flory bakteryjnej w okolicach gardła. Płukanki z szałwii, tymianku, czy rumianku mogą pomóc, ale nie należy ograniczać leczenia anginy tylko do ich stosowania. Zaniechanie leczenia może doprowadzić do groźnych powikłań.

Jakie mogą wystąpić powikłania?

Angina nieleczona lub leczona źle może powodować groźne powikłania. Dlatego tak istotne znaczenie ma podjęcie kroków, które umożliwią skuteczne leczenie. Konieczne jest w tym celu dobranie odpowiednich środków i leków, np. przypadku choroby wywołanej wirusem zastosowanie antybiotyków nie przyniesie pożądanych efektów.

Do najgroźniejszych powikłań należy zaliczyć:

  • ropień około migdałkowy – stanowi najczęściej pojawiające się powikłanie. Można go rozpoznać po bardzo silnym bólu (promieniującym do ucha po jednej stronie ciała), szczękościsku, a także trudnościach w oddychaniu. Objawom może także towarzyszyć charakterystyczny kluskowaty głos. Konieczna jest interwencja lekarza laryngologa bądź chirurga, który natknie ropień.
  • zapalenie ucha wewnętrznego – jest często spotykanym powikłaniem źle leczonej lub nieleczonej anginy. Symptomem, wskazującym na to schorzenie, jest silny ból ucha środkowego. Towarzyszy temu z reguły czasowa utrata słuchu oraz gromadzenie się płynu i gorączka. Należy udać się do laryngologa. Interwencja sprowadza się do przecięcia błony bębenkowej.
  • ostre kłębuszkowe zapalenie nerek – do symptomów, które mogą wskazywać na takie zaburzenie jest zmniejszenie ilości oddawanego moczy, zgęstnienie i mętnienie moczu, ból w okolicy lędźwiowej, a także wymioty, gorączka. Zapalenie daje nagłe objawy po około 1-3 tyg. od przebycia anginy paciorkowcowej. Należy skonsultować się z lekarzem specjalistą – urologiem. Diagnoza bazuje na ogólnym badaniu podstawowym moczy oraz wskaźnikach ASO.
  • gorączka reumatyczna – do objawów tego rodzaju schorzenia zalicza się przede wszystkim gorączkę, zapalenie dużych stawów, rumień brzeżny (plamy różowoczerwone o obrączkowatym kształcie), zapalenie serca, pląsawica, podskórne guzki. W obrazie klinicznym wskazuje podwyższone wartości OB, CRP, ASO. Konieczne jest leczenie w szpitalu.
  • zapalenie serca mięśniowego – przejawia się bólem w klatce piersiowej i zaburzeniami rytmu serca. Może temu towarzyszyć ogólne zmęczenie i osłabienie oraz duszności. Konieczna jest konsultacja z lekarzem specjalistą – kardiologiem.
  • zapalenie stawów – objawia się odczuwalną bolesnością stawów, które są ciepłe, a niekiedy także obrzęknięte i zaczerwienione. Lekarz z reguły kieruje na specjalne badania, tzw. ASO (odczyn antystreptolizynowy.

Co robić, gdy angina często się powtarza?

Rekomendowanym działaniem jest usunięcie migdałków, stanowiących główne źródło problemu. W szczególności jest to czynność zalecana, gdy występuje ich przerost. W takim przypadku migdałki składają się w przeważającej mierze ze zwłókniałej tkanki łącznej i nie chronią już przed bakteriami i wirusami. Ich usunięcie jest wskazane również, gdy widoczne jest sączenie się ropnej treści. Oznacza poważne zakażenie, które może być groźne dla całego organizmu.

Wycięcie migdałków odbywa się w warunkach ambulatoryjnych przy znieczuleniu ogólnym. Zabieg trwa od 30 do 45 minut. Przy braku komplikacji można tego samego dnia wrócić do domu. Jednak konieczne jest odpoczywanie po zabiegu, nawet do 10 dni. Po zabiegu Pacjenci odczuwają z reguły ból gardła, co jest naturalnym skutkiem. Ból może występować w różnym nasileniu. Powinien zniknąć po kilku dniach.

Jak zapobiegać zachorowaniu?

Nie istnieją szczepienia przeciw anginie. Jest to głównie spowodowane ogromną ilością szczepów paciorkowców, dlatego nie sposób przygotować na nie wszystkie antidotum. Chorobę może wywołać każdy ze szczepów i nie ma możliwość przyjęcia szczepionek na wszystkie. Dlatego tak ważne jest zapobieganie zarażeniu. W działaniu tym ważne znaczenie ma:

  • Eliminowanie stanów zapalnych jamy ustnej, zatok, uszu. Brak leczenia może przyczynić się do przeniesienia infekcji na migdałki.
  • Ograniczenie kontaktu z osobami chorymi. Oczywiście jadąc w tramwaju, czy korzystając z publicznego basenu możemy nieświadomie natknąć się na osobę już zakażoną i przekazującą bakterię bądź wirusa. Takich sytuacji nie możemy uniknąć. Jeśli jednak wiemy, że dana osoba ma anginę należy unikać spotkań z nią. Ponadto sam chory, z uwagi na zakaźny charakter choroby nie powinien podejmować kontaktu z otoczeniem.
  • Stosowanie odpowiedniej diety. Angina często atakuje organizmy osłabione. Dlatego należy dbać o jadłospis. Owoce, warzywa i wiele innych produktów skutecznie podnoszą odporność organizmu i chronią przed osłabieniem.
  • Dbanie o dobrą kondycję. Witalność, dobre samopoczucie stanowią istotny element dla zachowania dobrej kondycji. Bardzo ważne jest wprowadzenie do swojej codzienności elementów aktywności fizycznej.
  • Ograniczenie ryzyka przechłodzenia gardła. Należy unikać spożywania bardzo zimnych napojów oraz lodów w okresie upałów letnich. Warto także ograniczyć stosowanie bardzo niskich temperatur w klimatyzacjach (samochodowych, biurowych, domowych), które nie tylko powodują oziębienie, ale również wysuszenie błony .
Polecamy w naszych placówkach

ul. Kacza 8 (wejście od ul. Okopowej, wjazd od ul. Wolność), 01-013 Warszawa
tel.: 22 710 33 33, fax: 22 322 81 80
e-mail: szpital@szpitalibis.pl