Leczenie jaskry

Co to jest jaskra?

To grupa chorób, których wspólną cechą jest postępujący zanik nerwu wzrokowego (neuropatia jaskrowa). W przebiegu jaskry może nastąpić całkowita i nieodwracalna utrata wzroku. Występujący w chorobie zanik poszczególnych pęczków włókien nerwowych powoduje utratę części postrzeganego obrazu – w ten sposób powstają luki w polu widzenia (mroczki jaskrowe).

Choroba rozwija się powoli i w początkowych stadiach często bez objawów, po czym może zaatakować nagle, co przejawia się bardzo silnymi bólami oka, a niekiedy nudnościami, wymiotami oraz silnymi bólami brzucha i głowy. Zauważając takie objawy, warto przeprowadzić badanie w kierunku jaskry – umożliwia to m.in. nasze Centrum Medyczne w Warszawie. 

Jaskra – jakie są przyczyny?

Najczęstszym czynnikiem powodującym zanik warstwy włókien nerwowych siatkówki, tworzących następnie nerw wzrokowy, jest we wszystkich typach jaskry zbyt wysokie dla danego oka ciśnienie wewnątrzgałkowe (normalnie powinno wynosić 10-21 mm Hg).

Wynika to z budowy aparatu wzrokowego. W oku stale krąży ciecz wodnista, zapewniająca właściwe odżywienie wszystkich tkanek i odpowiadająca za prawidłowe utrzymanie ciśnienia śródgałkowego. W przypadku zdrowego organizmu ciecz znajduje naturalne ujście. Gdy jest ono zablokowane, to dochodzi do wzrostu ciśnienia.

Długotrwały stan wzrostu ciśnienia przyczynia się do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Jest to jedna z przyczyn powstawania jaskry, przez wiele lat uważana za główny powód powstawania i rozwoju choroby. Obecnie dostrzega się także inne czynniki ryzyka jak krótkowzroczność, miażdżyca itp.

Jakie rodzaje jaskry występują?

Rozróżnia się następujące rodzaje jaskry:

• pierwotna – ma podłoże genetyczne – dotknięte są osoby powyżej 50 roku życia;
• wrodzona – przyczyną jej powstania jest niedorozwój aparatu wzrokowego – spotykana jest u dzieci tuż po urodzeniu;
• prosta – do jej powstania dochodzi na skutek uszkodzenia lub zaniku nerwu wzrokowego – spotykana jest głównie u osób dorosłych i w starszym wieku;
• ostra – wywołana jest przez nagły wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego – wymaga natychmiastowej hospitalizacji;
• przewlekła – stanowi dalsze stadium nieleczonej jaskry ostrej.

Jak się objawia?

Warto podejmować regularne badanie wzroku i kontrolować swój stan zdrowia. Choroba może w początkowych stadiach przebiegać bezobjawowo, przez co rozpoznanie oraz leczenie są znacznie utrudnione. W przypadku choroby o przebiegu dającym objawy, do alarmujących sygnałów należy zaliczyć:

• światłowstręt;
• problemy z dostosowaniem wzroku do ciemności;
• widzenie tęczowych kół i mroczków po spoglądaniu na źródło światła;
• częste łzawienie;
• gorsze widzenie tego, co widoczne jest na obrzeżach pola widzenia.

W ataku ostrej jaskry odczuwalny jest nagły, bardzo silny ból oka. Towarzyszą mu nudności, wymioty, bóle brzucha, zaburzenia pracy serca. Atak ostrej jaskry można rozpoznać także po bólu głowy, którego ognisko skoncentrowane jest tuż nad łukiem brwiowym. Promieniuje z reguły ku tyłowi. Należy w takim przypadku udać się do specjalisty. W warszawskim Szpitalu Ibis przyjmujemy Pacjentów z nagłymi atakami ostrej jaskry.

Kto jest narażony na wystąpienie jaskry?

Jaskra jest przede wszystkim chorobą osób starszych, chociaż nagłe ataki bólu oczu (często nierozpoznawane jako ten rodzaj choroby!) występują także u osób młodych. Ich intensywność wzrasta wraz z wiekiem. Do najczęściej wymienianych czynników ryzyka zalicza się:

• wiek (nasilenie ryzyka występuje u osób powyżej 35 roku życia i wzrasta z przechodzeniem do starszych grup wiekowych)
• dziedziczenie (przypadki występowania choroby u członków rodziny)
• krótkowzroczność (powyżej 4 dioptrii)
• niskie ciśnienie tętnicze krwi
• choroby siatkówki
• zwiększone stężenie cholesterolu i glukozy
• podatność na migreny

Jeśli szukasz okulisty z Warszawy, który zbada wzrok lub przeprowadzi diagnostykę w kierunku jaskry, zaufaj doświadczeniu Szpitala Ibis. 

Badanie jaskry i rozpoczęcie leczenia

Rozpoznanie opiera się na wywiadzie od pacjenta. Konieczne jest także przeprowadzenie szerszego zakresu badań, do których, poza określeniem ostrości wzroku w dal i z bliska wraz z korekcją ewentualnej wady wzroku, zalicza się:

• badanie pola widzenia (Perymetria);
• ocena tarczy nerwu wzrokowego podczas badania dna oka;
• badanie obrazowe oceniające stan nerwu wzrokowego i warstwy włókien nerwowych;
• pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego (Tonometria);
• badanie kąta przesączania (Gonioskopia);
• badanie obrazowe przedniego odcinka oka za pomocą tomografii optycznej (OCT).

Jakie są metody leczenia jaskry?

Leczenie jaskry powinno być przyczynowe i powinno mieć na celu obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Uzależnione jest od przyczyny i od stadium choroby. Dlatego też możliwe jest leczenie farmakologiczne lub zabiegowe (laseroterapia, chirurgia).

Z reguły w pierwszej kolejności stosuje się leczenie zachowawcze. Chory otrzymuje odpowiednie leki oraz regularnie przechodzi badania. Początkowo zalecane jest stosowanie kropli. Jeśli nie przynoszą one pożądanego efektu, wskazaniem może być operacja jaskry. Leczenie jaskry musi przebiegać przy ścisłej współpracy Pacjenta z lekarzem. W Szpitalu Ibis w Warszawie Pacjenci uzyskują szczegółowe informacje na temat metody leczenia oraz ewentualnych zabiegów operacyjnych.

Czy leczenie operacyjne jest konieczne?

Interwencja chirurgiczna jest przeprowadzana, gdy metody leczenia zachowawczego nie przyniosły pożądanego efektu. Celem każdego takiego zabiegu jest zatrzymanie postępu choroby.

Za „złoty środek” w leczeniu zabiegowym jaskry uchodzi trabekulektomia. W założeniu ma na celu utworzenie nowej drogi odpływu cieczy wodnistej z oka, a tym samym obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Koncentruje się na utworzeniu niewielkiego uniesienia na gałce ocznej pod powieką górną oraz na trójkątnym wycięciu tęczówki przy jej nasadzie (irydektomii przypodstawnej).

Po operacji u chorych obserwuje się długotrwałą kontrolę ciśnienia wewnątrzgałkowego. Operacja jaskry nie przywraca wzroku.

Jak wygląda czas po operacji jaskry?

Przez pierwsze tygodnie po operacji oko może być delikatnie podrażnione, a widzenie zamglone – jest to całkowicie naturalny proces gojenia. Kluczowe jest stosowanie zalecanych przez lekarza kropli z antybiotykiem i sterydem, które zapobiegają infekcjom oraz chronią przed powstawaniem blizn mogących zablokować nowo utworzoną drogę odpływu płynu.

W okresie pooperacyjnym (zwykle przez około 4-6 tygodni) Pacjent powinien bezwzględnie unikać:

• wysiłku fizycznego: podnoszenia ciężarów, intensywnych treningów oraz gwałtownego schylania się (może to drastycznie podnieść ciśnienie w oku),

• tarcia i uciskania oka: na noc warto zakładać specjalną osłonkę plastikową, aby przypadkowo nie urazić oka podczas snu,

• zanieczyszczeń: należy uważać, aby podczas mycia głowy do oka nie dostał się szampon ani bieżąca woda, a także zrezygnować z makijażu okolic oczu,

• basenu, sauny oraz pracy w zapylonych pomieszczeniach.

W Szpitalu Ibis w Warszawie zapewniamy Pacjentom pełną opiekę pooperacyjną oraz szczegółowe wytyczne, dzięki którym powrót do codziennych aktywności jest bezpieczny i komfortowy.

FAQ – jaskra

Co to jest jaskra?
Jaskra to grupa chorób oczu, których wspólną cechą jest postępujące uszkodzenie nerwu wzrokowego. Nieleczona jaskra może prowadzić do trwałego i nieodwracalnego pogorszenia widzenia, a w skrajnych przypadkach nawet do całkowitej utraty wzroku.

Dlaczego jaskra jest niebezpieczna?
Jaskra jest niebezpieczna, ponieważ przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów. Uszkodzenia nerwu wzrokowego są nieodwracalne, dlatego wczesna diagnostyka ma duże znaczenie dla zatrzymania postępu choroby.

Jakie są najczęstsze przyczyny jaskry?
Jedną z najczęstszych przyczyn rozwoju jaskry jest zbyt wysokie dla danego oka ciśnienie wewnątrzgałkowe. Do wzrostu ciśnienia dochodzi wtedy, gdy ciecz wodnista krążąca w oku nie może prawidłowo odpływać.

Czy prawidłowe ciśnienie w oku wyklucza jaskrę?
Prawidłowe ciśnienie wewnątrzgałkowe nie zawsze wyklucza ryzyko jaskry, ponieważ na rozwój choroby mogą wpływać także inne czynniki. Do czynników ryzyka należą m.in. wiek, dziedziczenie, krótkowzroczność, choroby siatkówki, miażdżyca, migreny oraz zaburzenia metaboliczne.

Jakie rodzaje jaskry wyróżnia się najczęściej?
Wyróżnia się m.in. jaskrę pierwotną, wrodzoną, prostą, ostrą oraz przewlekłą. Poszczególne rodzaje jaskry różnią się przyczyną, przebiegiem, wiekiem występowania oraz pilnością wdrożenia leczenia.

Jakie objawy mogą wskazywać na jaskrę?
Objawami mogącymi wskazywać na jaskrę są m.in. światłowstręt, częste łzawienie, trudności z widzeniem po zmroku, widzenie tęczowych kół wokół źródeł światła oraz pogorszenie widzenia na obrzeżach pola widzenia.

Jak wygląda atak ostrej jaskry?
Atak ostrej jaskry może objawiać się nagłym, bardzo silnym bólem oka, bólem głowy w okolicy łuku brwiowego, nudnościami, wymiotami, bólem brzucha oraz zaburzeniami pracy serca. Taki stan wymaga pilnego kontaktu ze specjalistą.

Kto jest szczególnie narażony na jaskrę?
Na jaskrę szczególnie narażone są osoby po 35. roku życia, osoby starsze, pacjenci z przypadkami jaskry w rodzinie, osoby z krótkowzrocznością powyżej 4 dioptrii, niskim ciśnieniem tętniczym, chorobami siatkówki, podwyższonym cholesterolem, zwiększonym poziomem glukozy oraz skłonnością do migren.

Jak rozpoznaje się jaskrę?
Rozpoznanie jaskry opiera się na wywiadzie medycznym oraz specjalistycznych badaniach okulistycznych. W diagnostyce wykorzystuje się m.in. badanie pola widzenia, ocenę tarczy nerwu wzrokowego, pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, gonioskopię oraz badania obrazowe, takie jak OCT.

Na czym polega leczenie jaskry?
Leczenie jaskry ma na celu przede wszystkim obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i zatrzymanie postępu choroby. W zależności od przyczyny oraz stadium jaskry stosuje się leczenie farmakologiczne, laseroterapię lub leczenie chirurgiczne.

Czy krople wystarczą w leczeniu jaskry?
Krople są często pierwszym etapem leczenia jaskry i mogą skutecznie pomagać w kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego. Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanego efektu, lekarz może rozważyć laseroterapię lub operację jaskry.

Kiedy wykonuje się operację jaskry?
Operację jaskry wykonuje się wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie pozwala skutecznie kontrolować choroby. Celem zabiegu jest zatrzymanie postępu jaskry poprzez poprawę odpływu cieczy wodnistej i obniżenie ciśnienia w oku.

Czy operacja jaskry przywraca wzrok?
Operacja jaskry nie przywraca wzroku utraconego w wyniku uszkodzenia nerwu wzrokowego. Zabieg ma na celu zatrzymanie lub spowolnienie postępu choroby oraz uzyskanie lepszej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Na czym polega trabekulektomia?
Trabekulektomia to zabieg chirurgiczny stosowany w leczeniu jaskry, którego celem jest utworzenie nowej drogi odpływu cieczy wodnistej z oka. Dzięki temu możliwe jest obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i ograniczenie dalszego uszkadzania nerwu wzrokowego.

Jak wygląda rekonwalescencja po operacji jaskry?
Po operacji jaskry oko może być przez kilka tygodni podrażnione, a widzenie może pozostawać zamglone. W tym czasie bardzo ważne jest stosowanie zaleconych kropli, unikanie wysiłku fizycznego, tarcia oka, zanieczyszczeń, basenu, sauny oraz pracy w zapylonych pomieszczeniach.

Jak długo trzeba uważać po operacji jaskry?
Po operacji jaskry szczególna ostrożność jest zwykle potrzebna przez około 4–6 tygodni. W tym okresie pacjent powinien stosować się do zaleceń lekarza, chronić oko przed urazem i zgłaszać się na wyznaczone kontrole.

Gdzie można wykonać badania w kierunku jaskry w Warszawie?
Badania w kierunku jaskry można wykonać w Szpitalu Ibis w Warszawie, gdzie pacjenci mają dostęp do diagnostyki okulistycznej, konsultacji specjalistycznych oraz leczenia zachowawczego i zabiegowego.

Czy Szpital Ibis przyjmuje pacjentów z nagłym atakiem ostrej jaskry?
Szpital Ibis w Warszawie przyjmuje pacjentów z objawami nagłego ataku ostrej jaskry. Silny ból oka, nudności, wymioty i ból głowy w okolicy łuku brwiowego powinny skłonić do pilnego kontaktu ze specjalistą.